رشد دادن مهارتهاي كلامي

( ويژه ي كودكان صفر تا دو سال)

1- هر چه بیشتر با کودکتان صحبت کنید، او زودتر غان و غون کردن و حرف زدن را خواهد آموخت.

2- هر وقت در آشپزخانه هستید، کودکتان را روی صندلی غذاخوری اش بنشانید. همراه با آشپزی درباره هر کاری که انجام می دهید، صحبت کنید. دارم ظرف می شورم.... دارم غذا هم می زنم.

3- همیشه اسم هر ماده ای را که استفاده می کنید به او بگویید.

4- درباره هر چیزی برای کودک شعری بسازید و آن را آوازگونه بخوانید، مثلاً درباره اشیای داخل اتاقتان، تمیز کردن آن ها و چیزهایی که در خیابان می بینید، از هر جایی که هستید و هر کاری که انجام می دهید، می توانید یک شعر بسازید. مثلاً این جملات را می توان آوازگونه خواند:

بیا بریم مغازه

پنیر و گردو بخریم

بعد بریم توی پارک

اسباب بازی ببینیم

بعد با هم بیاییم خونه

این جا رو جارو بکنیم.

5- کودکان درباره محیط اطرافشان کنجکاوند. آن ها دوست دارند به هر چیزی که دور و برشان است نگاه کنند، به آن دست بزنند و آن را بیازمایند. مهم است اسم اشیایی را که به کودکتان می دهید به او بگویید. مثلاً بگویید:      « این جغجغه است» یا «بیا کلاهتو بذارم سرت» او با شنیدن اسم اشیا شروع به یادگیری زبان می کند.

6- سه شی آشنا بردارید و آن ها را جلوی کودکتان بگذارید. از او بپرسید «کلاهت کجاست؟»  کلاه را بردارید به او بدهید و بگویید: «بفرما اینم کلاهت».

7- هنگامی که کاری برای کودکتان انجام می دهید، مثلاً لباس او را می پوشانید، یا او را به حمام می برید سعی کنید درباره کاری که انجام می دهید با او صحبت کنید. مثلاً « می خوام پوشکتو عوض کنم، می خوام ببوسمت، می خوام بذارمت زمین».

8- می توانید عکس های جذاب مجلات را که برای کودک آشنا هستند ببرید و آن ها را روی یک قوطی گرد بچسبانید مثلاً آدم ها، حیوانات، توپ، اسباب بازی . و بعد قوطی را بچرخانید و درباره عکس های متفاوت روی قوطی با کودک صحبت کنید یا از کودک بخواهید عکسی را پیدا کند، مثلاً بگویید «هاپو کجاست؟» پیداش کن.

9- سه اسباب بازی مورد علاقه کودک را که اسم یک کلمه ای دارند مثلاً توپ، عروسک و مکعب کنارش بگذارید. توپ را بردارید و بگویید «توپ» عروسک را بردارید و بگویید «عروسک» از کودک بخواهید عروسک را بردارد سپس از او بخواهید توپ و پس از آن، جعبه را بردارد. این بازی را باید بارها انجام دهید تا کودک بتواند اسم هر شی را به آن ربط دهد.

10- پوشاندن لباس به کودک یک فرصت عالی برای کمک به رشد مهارت های زبانی اوست. لباس های کودک را روی تخت بگذارید. هر بار که یکی از لباس های او را بر می دارید (بهتر است کودک در آغوشتان باشد) نام آن لباس را بگویید. از کودک بپرسید: جورابت کجاست؟ اگر کودک به جوراب اشاره کرد، تشویقش کنید. ولی اگر نتوانست شما آن را بردارید و دوباره اسمش را تکرار کنید. جوراب را روی پایش بگذارید و بگویید. «جوراب اینجاست».

11- صحبت تلفنی بازی خوبی برای کمک به رشد مهارت های زبانی کودک است. از تلفن اسباب بازی استفاده کنید یا تلفن واقعی را از پریز بکشید و با آن بازی کنید. تلفن را کنار گوشتان بگیرید و صحبت کنید. یک جمله کوتاه مثل «سلام (اسم کودک)» را بگویید. تلفن را کنار گوش کودک بگیرید و همین جمله را تکرار کنید. پس از این که این کار را چند بار انجام دادید، مکالمه بلندتری بسازید. از اسم کودک و دیگر واژه هایی که او متوجه می شود، مثل بابا یا خداحافظ در جمله هایتان استفاده کنید.

12- خواندن شعرهایی که یک حرف را تکرار می کنند، روشی عالی برای پرورش مهارت های زبانی کودک است. کودکان صدای تکرار شونده را تقلید و تکرار می کنند. لالایی ها معمولاً پر از واژه «لالایی» هستند. در حالی که کودک را به آرامی تکان می دهید، چند لالایی آشنا برایش بخوانید. از واژه لالایی زیاد استفاده کنید.

13- یک سری حیوانات پلاستیکی بخرید. یکی از حیوانات پلاستیکی را بردارید و اسم و صدای آن را بگویید. پس از این که اسم را گفتید، آن را به کودک بدهید تا لمسش کند. وقتی کودک حیوان را گرفت، اسم حیوان و صدای آن را برایش بگویید. شعری درباره حیوانات بخوانید در شعرتان به هر حیوانی رسیدید، آن را بردارید و تکان دهید.

14- کودک را در آغوشتان تکان دهید و این شعر را قبل از خواب برایش بخوانید. کلمات و احساساتی که در شعر منتقل می شود بسیار مهم هستند.

شب آرومه، تو در خوابی

تو خورشیدی، تو مهتابی

تویی دنیای شیرینم

تویی امید دیرینم

بخواب آروم تو ماه من

بخواب عشقم کنار من

15- یک داستان بسازید و در آن از اسم کودکتان استفاده کنید. داستان باید درباره کارهایی باشد که کودک در طول روز انجام می دهد. مثلاً

«روزی روزگاری یه بچه کوچولوی ناز به اسم (اسم کودکتان) بود. اون با اسباب بازی هاش بازی می کرد و بعضی وقتا می رفت بیرون تا پرنده ها و آسمون و درختارو ببینه. شب که می شد شیرشو می خورد. هر شب مامان و باباش حمامش می کردن و یه عالمه می بوسیدنش. بعدش مامان و باباش میذاشتنش توی گهوارش، اونم چشماشو  می بست و می خوابید.» تا جایی که ممکن است از اسم کودک در داستان هایتان استفاده کنید.

16- هر بار که شی سردی را برمی دارید آن را به کودک نشان دهید و اجازه دهید به آن دست بزند. هم زمان کلمه سرد را برای او تکرار کنید. در یخچال را باز کنید و بگذارید کودک سرمای درون یخچال را احساس کند. به او بگویید «یخچال سرده» همین طور می توانید از اشیا دیگر برای توصیف حالت های آن ها (گرمی، نرمی، زبری و ...) استفاده کنید.

17- شعر و موسیقی نقش مهمی در زبان آموزی دارند. موسیقی به کودک کمک می کند تا واژه هایی را که زیاد می شنود به خاطر بسپارد. مثلاً:

شاد، شاد، شادم من

خوشحال خوشحالم من

شاد و مهربونم

واست آواز می خونم

ریزه ریزه ملوسک

داره ده تا عروسک

عروسکای ناز نازی

با دخترم (پسرم) میرن بازی

بوس، بوس، بوس کنیم

بچمونو لوس کنیم

بوس کنیم اون لپاشو

بوس کنیم اون پاهاشو

کتاب ها، تصویرها و داستان ها:

هیچ گاه برای نشان دادن کتاب به کودک زود نیست. بچه های کوچک در شروع این کار از حرکت ورق های کتاب، صدای کاغذ و صدای شما که با آن ها حرف می زنید یا برایشان می خوانید، لذت می برند و از دیدن تصاویر رنگی، شکل دار و طرح دار خوششان می آید. کودکان شیرخوار و نوپا از نگاه کردن به کتاب ها، چیزهای بسیار دیگری نیز می آموزند. کتاب، باعث افزایش ادراک بصری و توانایی کودک در توجه به جزئیات می شود. هم چنین در زمینه رشد مهارت های گویایی بسیار ارزشمند است و به کودک کمک می کند تا گوش کردن را یاد بگیرد، بفهمد و صحبت کند و میل به ارتباط در او بیشتر شود.

1- برای شروع چند کتاب ساده، واضح و دارای تصویرهای رنگی از اجسم یا حیواناتی که جزئی از زندگی روزمره کودک هستند انتخاب کنید. هر صفحه باید فقط یک یا دو تصویر داشته باشد و فاقد زوائد گیج کننده باشد.

2- معمولاً کودکان از کاتالوگ ها بسیار خوششان می آید، به خصوص از دیدن بچه های دیگر، اسباب بازی های آشنا، لباس ها و مبلمان لذت می برند. آن ها پاره کردن کاغذ را نیز دوست دارند، مجلات رنگی و آلبوم های عکس نیز سرگرمی خوبی برای آن ها هستند.

3- کتاب های «حس کردنی» ، کتاب های پارچه ای، کتاب های چوبی و کتاب های ضدآب و حمام بردنی برای جلب توجه و سرگرم کردن کودک بسیار خوبند.

4- صحبت کردن درباره تصاویر کتاب، خود به خود به داستان گویی ختم می شود. داستانی را انتخاب کنید که تعداد اندکی کلمه داشته باشد، پر از تصویر باشد تا به کمک تصاویر، کار داستان گویی بهتر انجام شود. داستان هایی که در آن ها، عبارت های آهنگین و ساده ای بارها و بارها تکرار می شوند، حتی وقتی کودک نتواند داستان را دنبال کند، توجه او را به گوش کردن جلب می کنند و کودک از آن ها لذت می برد.

5- بچه های کوچک معمولاً داستان هایی درباره اتفاقات روزمره آشنا را دوست دارند. آن ها از داستان های تخیلی نیز ممکن است لذت ببرند. هم چنین جداً مراقب علامت هایی باشید که نشان دهنده ترسیدن یا ناراحت شدن کودک از یک داستان است.

6- کودک باید درک کند که کتاب ها علاوه بر داستان، منبع اطلاعاتی نیز هستند. باغ وحش، مزرعه و وسایل نقلیه از جمله موضوعات جالب توجه کودکان این سنین هستند. کتاب ها برای یادگیری مفاهیمی مانند رنگ، شکل و اندازه نیز مفیدند. از سن دو سال و نیمی به بعد بهتر است کتاب هایی درباره حروف الفبا و اعداد در اختیار کودکان قرار دهید.

7- بهترین راه برای جلب کردن کودک به کتاب، آن است که هر گاه کودک مایل باشد و شما هم  وقت داشته باشید، همراه یکدیگر به کتاب ها نگاه کنید. او از نزدیکی جسمانی و احساس تجربه مشترک با شما لذت می برد و پیوند عاطفی بین شما نیز تقویت می شو.

8- در مواقعی که در سفر هستید یا مجبورید جایی بنشینید و منتظر بمانید، از کتاب می توان بسیار سود برد. کتاب امکان استراحت بدون خواب را برای کودک فراهم می کند.

9- چند برگه مقوایی را با مواد چسبنده چرب کنید، سپس روی ان مواد مختلفی مثل، شن ، برنج و ... بریزید. برگه ها را در یک پوشه بگذارید حتی می توانید روی آن تکه ای پارچه در انواع مختلف یا برگه های روزنامه را قرار دهید . بدین ترتیب می توانید کتابی برای لمس کردن بسازید تا کودکتان به وسیله آن حس های مختلف را تجربه کند.

موسیقی، آوازها و ترانه ها

بچه ها از همان هفته های اول زندگی، موسیقی و آوازهای ملایم را آرامش بخش و تسکین دهنده می یابند.

1- شما می توانید توجه کودک را به صداهای متفاوت روزمره جلب کنید و درباره آن ها با او صحبت کنید و بدین ترتیب او را نسبت به صداها آگاه تر سازید و گوش کردن را به او آموزش دهید. توجه کودک را به صدای تیک تیک ساعت، خش خش برگ درختان، صدای باران، آواز پرندگان یا صدای هواپیما جلب کنید.

2- کودکان بزرگ تر و نوپایان با تکان دادن و رقصیدن، به موسیقی هایی که دوست دارند واکنش نشان می دهند. این کار به آن ها کمک می کند تا انرژی اضافی شان را تخلیه کنند.

3- در حالت های خوشحال، ناراحت، خشن و شاداب برقصید. معمولاً این کار برای کودکان نوپا سرگرم کننده است و بدین ترتیب احساسات و عواطف مختلف را درک می کند.

4- آوازها و ترانه های حرکتی از حدود 6 ماهگی به بعد سرگرمی بسیار خوبی برای کودکان محسوب می شوند. حرکات، توجه کودک را جلب می کنند و بعدها به انتقال مفهوم کلمات کمک می کنند. ترانه های پرجنب و جوش به کودکان کمک می کنند بدنشان را کنترل کنند و فرصتی فراهم می آورند تا انرژی اضافی شان را تخلیه کنند. مثلاً:

دست دست ، دست دستی

باباش می آد

صدای کفش پاش می آد. (دست های کودک را بگیرید و به همراهش ، دست بزنید.)

چرخ، چرخ، عباسی

خدا من و نندازی

اگر می خوای بندازی

بغل مامان بندازی (با هم دست بزنید، ادا دربیاورید، برقصید)

تقلید و تظاهر کردن:

تقلید نقش مهمی در فرآیند رشد کودکان دارد. بچه های بسیار کوچک سعی می کنند از حالت های چهره تقلید کنند. کودک یاد می گیرد از اعمال و حرکاتی مانند دست زدن و صداهایی مثل سرفه کردن و صحبت کردن (که بسیار مهم هستند) تقلید کند. مهارت های جدید معمولاً با تقلید کردن آموخته می شوند. کودکان در حدود یک سالگی با دیدن کارهای منزلی که در اطرافشان انجام می گیرد، از آن ها تقلید می کنند. بدین ترتیب، کودک شما مهارت های جدیدی می آموزد، به رشد زبانی او کمک می شود و باعث افزایش اعتماد به نفسش می گردد.

حتماً یادتان باشد کودک را برای انجام هر کاری، ولو کوچک، تشویق و تمجید کنید.

1- هنگامی که شما برای کودک صدا و شکلک درمی آورید، او آن ها را می آموزد و زمانی که بزرگتر شد، همان ها را تقلید خواهد کرد.

2- زبانتان را بالا و پایین یا چپ و راست ببرید و ببینید کودکتان چه می کند.

3- با دهانتان صداها و شکل های عجیب درآورید. لب هایتان را جمع کنید و با ان ها صدای بوسه درآورید. زبانتان را بیرون بیاورید و تکانش دهید. دهانتان را باد کنید و صداهای خنده دار درآورید. این شکل ها و صداها کودک شما را می خنداند او هم تلاش خواهد کرد از شما تقلید کند.

تهيه و تنظيم مطلب: زهرا فدايي

مشاور مركز پايش رشد و تحول آفتاب

 

لیست نظرات

نام شما:   
آدرس ایمیل:  
نظر شما: 
 
 
1 توسط: منصوره تاریخ: 1391/11/19
باسلام .مطالب بسیار عالی وآموزنده بود .فقط یک سوال داشتم:من مطلبی که در قسمت موسیقی ،شماره 3نوشته شده بود رومتوجه نشدم در حالت های خوشحال، ناراحت، خشن و شاداب برقصید.رقص نمادشادی انسانه .پس رقص خشن یا ناراحت چه معنی داره؟ممنونم ازراهنماییتون.
 
سوال از مشاور
نام و نام خانوادگی شما:  
نشانی الکترونیک:   
متن خود را وارد کنید:
 
آمار و ارقام
مقالات: 183
کاربران: 520
کل بازدیدها:270876

به جدید ترین عضو سایت behnazvijooyeh خوش آمد میگوییم.